Okuma Türleri Nelerdir?

OKUMA TÜRLERİ

Okuma türleri dediğimiz zaman bazılarımızın aklına sadece sesli okuma(duyulabilecek düzeyde okuma)  ve sessiz okuma(dudak hareketleriyle veya hareketsiz ve içinden okuma) geliyor ise de birçok okuma türü vardır. Bunların hepsini aşağıda sırasıyla kısaca açıklamaya çalışacağız.

Sesli Okuma

Yazının bazı organlarımız sayesinde ses haline gelmesine, Sesli okuma denir. Sesli okumada tonlama ve vurgulama, okumada en önemli ögedir ki, bunların yerinde yapılmaması, yazının anlaşılmasını ve kavranmasını zorlaştırır. Kişinin bir kitabı veya herhangi bir şeyi sesli olarak okuması, doğru bir telaffuza sahip olmasına olanak sağlar.

Sessiz Okuma

Sesli okumaya göre daha hızlı bir okuma şekli olan sessiz okuma, yazının gözle takip edilerek anlaşılmasıdır. Sessiz okuma; sesli okumaya göre daha az enerji ve daha az zaman harcanır. Telaffuzu iyi olanlar daha çok sessiz okumayı tercih etmelidir. Telaffuzu kötü olanlar sesli okumayı tercih etmelidir.

Hızlı Okuma

Çok kısa süre içinde çok sayıda kelime okumaya hızlı okuma denir. Hızlı göz hareketleriyle çok kısa sürede çok sayıda kelimeyi okuma hızlı okuma demektir. Burada hızlı okuma yapabilmek için belli alıştırmaların sürekli hale getirilmesi ve geliştirilmesine bağlı olarak gerçekleşir. Hızlı okumayı etkileyen bazı etkenler muhakkak ki var. Bunlardan en önemlisi dikkat, okuyacağımız metne dikkatimizi vermezsek, ne yavaş ne de hızlı okumada anlayabiliriz. Bunun dışında hızlı okumayı olumsuz yönde etkileyen biyolojik veya psikolojik etmenler de vardır.

Güdümlü Okuma

Seçilen bir kitap veya bir yazının açıklaması yapılarak okunmasıdır. Burada seçtiğimiz kitabı veya yazıyı önceden nereleri okuyacağımıza karar veririz ve buralardan sorular ve cevaplar hazırlarız, ardından başta biz okuduktan sonra bizi dinleyen kişilere soru sorar ve cevap vermeye çalışırız. Buna “Güdümlü Okuma” denir.

Toplu Okuma (Grup hâlinde okuma)

Bir metnin birden fazla kişiyle birlikte okunmasına “Toplu Okuma” denir Kısaca koro halinde yapılan sesli okumadır. Burada okuma yaptırılacak olan grubun düzeyine uygun bir yazı metni seçilmelidir. Bu sayede yaptığımız toplu okuma da okuduğumuz metni daha etkili ve kurallarına uygun şekilde okuruz. Yani tonlama, duraklama, telaffuz vb gibi okuma kurallarına uyma zorunluluğu hissederiz.

Serbest Okuma

Boş vakitlerimizde yaptığımız okumadır. Öğrencilik hayatımızda hepimizin okulda görmüş olduğu yazı ve etkinlik panoları olur veya sınıfta oluşturulan ve bizim boş zamanlarımızı değerlendirmemiz için yapılan sınıf kitaplıkları olur. Buralarda vb. şekilde yaptığımız okumalara “serbest okuma” denir.

Görsel Okuma

Tablo, fotoğraf, grafik, resim vb. şeyleri okumak diyebiliriz. Şimdi bir öğrencinin bir metni(yazıyı) okuyup anlaması ve sözlü olarak ifade etmekte zorlanması durumunda bu öğrenciye resim çizmesini veya bir tablo hazırlamasını isteyerek düşüncesini bu yolla ifade etmesini isteyebiliriz. Böylece öğrenci okuduğu metni resim çizerek ve başka bir yolla anlatabilme yoluna gidebilir.

Eleştirel Okuma

Kişinin, eleştirel okumada okuyacağı metni sorgulayarak, yorumlayarak ve değerlendirerek yaptığı okumadır. Eleştirel okuma yapmamız, okuduğumuzu biraz daha kalıcı hale getirmektedir. Eleştirel okumada anladığımızı kalıcı hale gelmesindeki etken dikkatimizi vererek okuyor olmamızdan gelir.

Seçmeli Okuma

Okuyacağımız metnin sadece önemli yerlerini okuyup diğer yerleri atlamaya “Seçmeli Okuma” denir. Seçmeli okumayı özellikle öğrenciler sınava az bir süre kala veya sınav gecesi seçmeli okumayı yapmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir